Toerisme
Klik hier als u toerist bent

Verkiezing 2013
Kiezerslijst

Formulier
Arubahuis

Español

Papiamento

Verkiezingsdag

AlgemeenOproepingskaart | StemprocedureHulp bij stemmen  | Vaststelling verkiezingsuitslag | Zetelverdeling | Toewijzing kandidaten  | Vaststelling officiële uitslag | Vote getter Statenverkiezingen

Algemeen

De verkiezingen voor de leden van de Staten van Aruba is bij landsbesluit uitgeschreven op 27 september 2013. Tevens heeft men besloten dat het kiesregister op 10 juli 2013 sluit. Dit betekent dat zij die per 10 juli 2013 niet ingeschreven zijn bij de Dienst Burgerlijke Stand en Bevolkingsregister, niet kunnen deelnemen aan de verkiezingen.

Op 9 augustus 2013 dienen de deelnemende partijen de lijst met de namen van hun kandidaten in bij de voorzitter van het hoofdstembureau. Op  augustus 2013  worden de definitieve lijsten vastgesteld door de Electorale Raad.

Om te stemmen moet de persoon zich bij het stemlokaal identificeren met een geldig legitimatiebewijs zoals de identiteitskaart (cedula), rijbewijs of paspoort.
Personen die niet over een geldig identiteitsbewijs beschikken, dienen dit tijdig aan te vragen bij de Dienst Burgerlijke Stand en Bevolkingsregister. Het proces van aanvraag tot afgifte van een paspoort duurt 2 weken, dat van een identiteitsbewijs ongeveer 3 weken.

De stemming vangt aan om acht uur ‘s morgens en duurt tot zeven uur 's avonds.

In de kiesverordening staat o.a. vermeld dat iedere werkgever verplicht is te zorgen dat zijn werknemer die gerechtigd is aan de stemming deel te nemen, op de dag van de stemming gedurende voor de stemming bepaalde tijd (van 8.00 am tot 7.00 pm) ten minste vier achtereenvolgende werkuren vrijaf heeft, tenzij de werknemer gedurende de uren waarop de stemming kan worden verricht uit anderen hoofde vier achtereenvolgende uren vrij is.
De werkgever is tevens verplicht te zorgen dat de tijd gedurende welke de werknemer de gelegenheid krijgt om aan de stemming deel te nemen, uiterlijk één week voor de dag van de stemming tot zijn/haar kennis wordt gebracht.

Op Aruba is de kiezer niet toegestaan bij volmacht te stemmen. Een kiezer die zich op de dag van de verkiezing in het buitenland bevindt, kan ook niet bij volmacht stemmen.

Terug naar boven

Oproepingskaart

Uiterlijk acht dagen voor de verkiezingen ontvangt elke kiezer die een stem mag uitbrengen een oproepingskaart. Deze kaarten worden verstuurd door de Dienst Burgerlijke Stand en Bevolkingsregister.

Op deze kaart worden vermeld:

  • dat een stemming voor de Staten zal plaatsvinden;
  • de naam, voornamen, geboortedatum, geboorteplaats, evenals het adres van de kiezer;
  • het nummer, waaronder de kiezer in het bij de stemming te bezigen afschrift van of uittreksel uit het kiezersregister voorkomt;
  • het nummer van het stemdistrict waartoe de kiezer behoort;
  • het adres van het stemlokaal voor dat stemdistrict;
  • de dag en de uren waarop de stemming plaats vindt.

Terug naar boven 

Stemprocedure 

 

OpkomstOp de verkiezingsdag gaan de stemlokalen open om acht ’s ochtends, en blijven open tot 7 uur ’s avonds. De procedure die gevolgd moet worden met betrekking tot de verkiezingen van de Statenleden wordt geregeld in de kiesverordening.

 

 

De procedure is als volgt:

  • de kiezer overhandigt aan de voorzitter van het stembureau de oproepingskaart en het legitimatiebewijs;
  • de voorzitter noemt duidelijk verstaanbaar het nummer dat op de oproepingskaart staat; 
  • het tweede lid van het stembureau noemt de naam, die in de lijst van kiezers bij het door de voorzitter genoemde nummer is vermeld. De voorzitter controleert of deze naam overeenkomt met de naam op de oproepingskaart;
  • als alles in orde is, zet het tweede lid van het stembureau zijn/haar paraaf naast de naam van de kiezer om aan te geven dat deze zich aangemeld heeft;
  • vervolgens overhandigt de voorzitter aan de kiezer een stembiljet, dat zodanig is dichtgevouwen, dat de handtekening van de voorzitter van het hoofdstembureau zichtbaar is;
  • de voorzitter houdt aantekening van het aantal uitgereikte stembiljetten, alsmede van het aantal kiezers dat weigert een stembiljet in ontvangst te nemen;
  • de kiezer begeeft zich na ontvangst van het stembiljet meteen naar een niet in gebruik zijnd stemhokje en stemt door met potlood rood te maken één wit stipje, gesteld in het stemvak vóór de naam van de kandidaat zijn/haar keuze. Daarna vouwt hij het stembiljet dicht op zodanig wijze, dat de namen van de kandidaten niet zichtbaar zijn, en begeeft zich daarmede onmiddellijk naar de stembus;
  • het derde lid van het stembureau overtuigt zich, zonder het stembiljet in handen te nemen, dat dit de handtekening van de voorzitter van het hoofdstembureau draagt en doet de kiezer het stembiljet in de stembus steken. Hij houdt aantekening van het aantal in de stembus gestoken stembiljetten.

Stemmen met stempotlood op stembiljetAls de kiezer zich bij de invulling van zijn stembiljet vergist, geeft hij dit aan de voorzitter terug. Deze verstrekt hem op zijn verzoek éénmaal een nieuw biljet.

De kiezer mag zich niet langer in het stemhokje ophouden dan nodig is om zijn of haar stembiljet in te vullen.

Terug naar boven

Hulp bij stemmen


Niet voor iedereen is het gemakkelijk om zelf te stemmen wegens lichamelijke beperkingen. Als een kiezer wegens zijn lichamelijke handicap hulp nodig heeft bij het stemmen kan hij worden bijgestaan door een lid van het stembureau of een door hem aangewezen persoon.

Artikel 63 van de Kiesverordening.pdf vermeldt hierover:
Wanneer aan het stembureau blijkt dat een kiezer uit hoofde van zijn lichamelijke gesteldheid hulp behoeft, kan deze zich doen bijstaan.

Terug naar boven

Vaststelling verkiezingsuitslag

Het hoofdstembureau stelt de uitslag van de verkiezing voor de leden van de Staten van Aruba vast conform het bepaalde in artikel 82 tot en met 102 van de kiesverordening.

Onmiddellijk na sluiting van de stembureaus en alle op dat moment aanwezige kiezers hun stem hebben uitgebracht, wordt de stembus gesloten. Hierna stelt het stembureau een aantal zaken vast, m.n.:

  • hoeveel kiezers zich hebben aangemeld;
  • hoeveel stembiljetten zijn uitgereikt;
  • hoeveel biljetten in de stembus zijn gestoken;
  • hoeveel kiezers geweigerd hebben een stembiljet in ontvangst te nemen.;
  • hoeveel stembiljetten zijn teruggegeven en onbruikbaar gemaakt;
  • en hoeveel ongebruikte stembiljetten er nog over zijn.

Nadat het stembureau is gesloten worden de stemmen geteld. Het stembureau stelt ten aanzien van iedere lijst vast het aantal op iedere kandidaat uitgebrachte stemmen alsook de som van het aantal stemmen. Ook wordt vastgesteld welke stemmen ongeldig zijn en dus niet meetellen bij de vaststelling van de uitslag.

Onmiddellijk nadat de stemmen zijn opgenomen, maakt de voorzitter ten aanzien van iedere lijst bekend zowel het aantal op iedere kandidaat uitgebrachte stemmen, als het gezamenlijke aantal uitgebrachte stemmen.

Uitgangspunt voor het hoofdstembureau voor de berekening van de verkiezingsuitslag vormen de processen-verbaal van de stembureaus. Hierin staat vermeld hoeveel stemmen de lijsten van de politieke partijen, en de op die lijsten vermelde kandidaten, hebben behaald. Een proces-verbaal van de stemming en van de stemopneming wordt in tweevoud opgemaakt. Alle ingebrachte bezwaren worden in het proces-verbaal vermeld.

Terug naar boven

Zetelverdeling

ZetelverdelingOp basis van het aantal stemmen wordt bepaald hoeveel zetels de verschillende partijen krijgen. Het aantal zetels, in totaal 21, wordt over de partijen zo evenredig mogelijk verdeeld. Bij de berekening van de aantallen zetels wordt eerst de kiesdeler bepaald. Een kiesdeler is een getal dat de benodigde stemmen aangeeft voor een zetel, meer specifiek het totale aantal geldige uitgebrachte stemmen gedeeld door 21. De uitkomst hiervan (afgerond naar beneden) geeft aan het aantal volle zetels dat wordt toegewezen aan een partij.

Berekening zetelverdeling
Totaal      = som van de stemcijfers
Kiesdeler =  totaal geldige stemmen gedeeld door de statenzetels
Zetel = stemcijfer (totaal der aantal stemmen op een partij) gedeeld door de kiesdeler
 
In artikel 91 van de kiesverordening staat hoe de zetels per lijst moeten worden berekend:

  1. Het hoofdstembureau deelt de som der stemcijfers van alle lijsten door het aantal te vervullen plaatsen.
  2. Het aldus verkregen quotiënt wordt kiesdeler genoemd.
  3. Even zovele malen als de kiesdeler is begrepen in het stemcijfer ener lijst, wordt aan die lijst een der te vervullen plaatsen.

In de praktijk blijven er echter altijd zetels over, de zogenaamde restzetels. 
Bij de verdeling van de restzetels wordt het systeem van de grootste gemiddelden toegepast. De berekening van de restzetels gaat als volgt. Voor elke lijst die in de eerste instantie een of meer zetels krijgt wordt het gemiddelde berekend na toekenning van één restzetel. Het gemiddelde is het qoutient van het stemcijfer en de behaalde zetels vermeerderd met 1 restzetel. Vervolgens wordt de lijst met het hoogste gemiddelde beloond met een extra restzetel. De toewijzing van de eventuele volgende restzetels vindt op dezelfde wijze plaats.

Over de verdeling van de restzetels zegt de kiesverordening:

  1. Van de plaatsen welke na toepassing van artikel 91 nog te vervullen zijn, wordt achtereenvolgens telkens een plaats toegekend aan de lijst, welke na toekenning der plaats het grootste gemiddelde aantal stemmen per toegekende plaats zou aanwijzen. Indien gemiddelden gelijk zijn, beslist het lot.
  2. Bij deze toekenning komen niet in aanmerking lijsten waarvan het stemcijfer lager is dan de kiesdeler.
  3. Indien door toepassing van artikel 91 aan een lijst één of meer plaatsen zouden moeten worden toegekend boven het aantal hare kandidaten, worden de overblijvende plaats of plaatsen aan één of meer der andere lijsten toegekend door voortzetting van de toepassing van het eerste lid van dit artikel.

Berekening verdeling restzetel

De restzetelverdeling die bij de Statenverkiezing van 25 september 2009 werd toegepast, kan de hierboven beschreven methode nader illustreren:

Aantal kiesgerechtigden: 64.602
Aantal geldige stemmen: 55.121
Aantal zetels: 21
Kiesdeler: 2.624 (= 55.121 : 21)*
*De kiesdeler = het aantal geldige stemmen gedeeld door het aantal beschikbare zetels.

Om voor een zetel in aanmerking te komen moet een partij minimaal 2.624 stemmen hebben behaald.
De partijen krijgen evenzoveel zetels toegekend als de hoeveelheid keren dat de kiesdeler is behaald.
Dus de door een partij behaalde stemmen gedeeld door de kiesdeler bepaalt de volle zetels, dat wil zeggen de uitkomst van die deling, naar beneden afgerond, is het aantal volle zetels dat een partij krijgt toebedeeld. 

PartijBehaalde stemmen Volle zetels 

CURPA

139

-

PDR

3.144

1

MSI/OLA

 125

-

PPA

611

-

MEP

19.804  

7

AVP

26.476

10

MPA

  2.444  

-

RED

 2.378

-

In totaal zijn er nu 18 van de 21 zetels verdeeld. Er moeten dus nog 3 zetels worden toebedeeld.
De partijen CURPA,  MSI/OLA, PPA, MPA en RED hebben de kiesdeler niet gehaald en krijgen geen enkele zetel en komen ook niet in aanmerking voor een restzetel. De methode voor de toewijzing van een restzetel is steeds dezelfde en wordt herhaald met de nieuwe tussenstand tot de restzetels op zijn.

De berekening van de eerste restzetel is als volgt. Het aantal stemmen per partij wordt gedeeld door het aantal behaalde volle zetels vermeerderd met 1.

Partij Behaalde stemmen Zetels Gemiddelde 

AVP

26.476

10+1

2406  (26.476 : 11)

MEP

19.804

7+1

2475 (19.804 : 8)*

PDR

 3.144

1+1

1572 (3.144: 2)

*MEP heeft het grootste gemiddelde en krijgt de eerste restzetel.

Voor de toewijzing van de tweede restzetel verandert alleen het gemiddelde van de MEP. De berekening van de tweede restzetel is als volgt:

Partij Behaalde stemmen Zetels Gemiddelde 

AVP

26.476

10+1

2406*

MEP

19.804

8+1

2200 (19.804 : 9)

PDR

 3.144

1+1

1572

*AVP heeft nu het grootste gemiddelde en krijgt de tweede restzetel.

Voor de toekenning van de derde en laatste restzetel verandert alleen het gemiddelde van de AVP.

PartijBehaalde stemmen Zetels Gemiddelde 

AVP

26.476

11+1

2206 (28.476 : 12)*

MEP

19.804

  8+!

2200

PDR

  3.144

  1+1

1572

*Op grond van deze cijfers valt de derde en laatste restzetel toe aan de AVP.

Vervolgens worden de restzetels opgeteld bij de zetels die de partijen MEP en AVP al hadden door de kiesdeler. Dat levert het totale aantal zetels op waar die partijen recht op hebben.

De einduitslag is als volgt.

PartijBehaalde stemmen Zetels 

AVP

26.476

10+2 restzetels = 12

MEP

19.804

7+1 restzetel=    8

PDR

  3.144

1

 

Terug naar boven 

Toewijzing kandidaten

Na de verdeling van zetels over de lijsten, moet worden bepaald welke op de lijst voorkomende Toewijzing kandidaatkandidaten gekozen zijn als Statenlid.
Hiervoor wordt in principe de voorkeurstemmenregeling, bedoeld in artikelen 94 tot en met 98 van de kiesverordening, toegepast.
Voorkeursstemmen zijn stemmen die op een bepaalde kandidaat zijn uitgebracht.

De toekenning van de door de partij behaalde zetels aan kandidaten vindt plaatst als volgt: De kandidaten die een aantal stemmen hebben verkregen gelijk aan de lijstkiesdeler worden gekozen. De lijstkiesdeler wordt berekend door het stemcijfer van de lijst te delen door het aantal aan de lijst toegekende zetels.
Voorts worden de kandidaten gekozen die na het overdragen van het overschot van stemmen de lijstkiesdeler hebben behaald, zoals gespecificeerd in artikel 94 lid 2 van de kiesverordening. Daarna zijn gekozen de kandidaten voor zover deze een aantal stemmen hebben behaald gelijk aan of groter dan de helft van de lijstkiesdeler. Voorts worden de resterende zetels toegewezen aan kandidaten in de volgorde waarop ze op de lijst zijn vermeld. 

Terug naar boven 

Vaststelling officiële uitslag

Vijf dagen na de verkiezingen, houdt het hoofdstembureau zitting. In deze zitting wordt de officiële uitslag vastgesteld, t.w.:

  • het aantal op elke kandidaat van een lijst uitgebrachte stemmen;
  • de som van deze aantallen per lijst. Deze som wordt het stemcijfer genoemd. 

Terug naar boven 

Vote getter Statenverkiezingen 1985-2013

Onderstaand vindt u een overzicht van de vote getters (kandidaten met de meest behaalde stemmen) van de Statenverkiezingen van Aruba over de periode 1985 2013.

Terug naar boven