De Staten van Aruba
Algemeen
De Staten vertegenwoordigen het gehele Arubaanse volk. Dit hoogste orgaan in de staatsinrichting van Aruba wordt daarom ook aangeduid met de termen ‘volksvertegenwoordiging’ en ‘parlement’.
|
De Statenleden worden gekozen voor vier jaar. Deze zittingsduur van de Staten is verdeeld in vier zittingsjaren. Elke tweede dinsdag van september vangt een nieuw zittingsjaar aan. In deze openingsbijeenkomst wordt door of namens de Gouverneur een uiteenzetting gegeven van het door de regering het afgelopen jaar gevoerde en komende jaar te voeren beleid.
Bevoegdheden
Een van de belangrijkste taken van de Staten is om samen met de regering mee te werken aan de totstandkoming van de wetgeving. Elke landsverordening moet door de regering en de Staten gezamenlijk worden vastgesteld. Een door de regering bij de Staten ingediende ontwerp landsverordening moet dus door de meerderheid van de Staten worden aangenomen om in werking te kunnen treden. Naast de mede wetgevende taak heeft de Staten als taak toezicht te houden en controle uit te oefenen op de regering.
Om haar taak te kunnen uitvoeren heeft de Staten een aantal belangrijke bevoegdheden:
- Het recht van initiatief: De Staten kan initiatiefnemer zijn bij de totstandkoming van een landsverordening. Elk Statenlid heeft het recht tot dit initiatief. Voor het formuleren van een landverordening is het Statenlid bevoegd om aan een departement of dienst te vragen ondersteuning te bieden bij het vormen van een landsverordeningvoorstel;
- Het recht van amendement: Dit houdt in dat een ingediend wetsvoorstel gewijzigd kan worden door de Statenleden alvorens dit wetsvoorstel daadwerkelijk goed te keuren;
- Het vragenrecht: Het Statenlid heeft het recht om aan de ministers vragen te stellen over het door hem of haar gevoerde beleid;
- Het recht van interpellatie: Naast het recht om vragen te stellen heeft een Statenlid het recht om een minister ter verantwoording te roepen met betrekking tot een beleidskwestie;
- Het budgetrecht: Een Statenlid heeft het recht om duidelijk zicht te hebben op de inkomsten en uitgaven van de overheid;
- Het recht van enquête: Dit is een zware vorm van controle op het beleid van één of meerdere ministers. Toepassing van dit recht geeft de Staten gelegenheid om ook instanties en personen buiten de regering te betrekken bij een nader onderzoek naar een bepaald onderwerp.
Werkwijze
Gedurende het zittingsjaar worden vele vergaderingen gehouden.
- Openbare vergaderingen voor iedereen toegankelijk waarvan uiteindelijk ook de notulen openbaar gemaakt worden;
- Centrale commissie vergaderingen die niet openbaar zijn. De notulen zijn eveneens niet openbaar maar worden wel beschikbaar gesteld aan andere Statenleden;
- Vaste commissie vergaderingen die niet openbaar zijn. De notulen zijn eveneens niet openbaar maar worden wel beschikbaar gesteld aan andere Statenleden;
- Bijzondere commissie vergaderingen die niet openbaar zijn. Ook hiervoor geldt dat de notulen eveneens niet openbaar zijn maar wel beschikbaar worden gesteld aan andere Statenleden.
De wijze waarop vergaderingen dienen te worden gehouden wordt uitvoerig besproken in het Reglement van orde voor de Staten, dat beschikbaar is in de bibliotheek van Staten. Een van de belangrijkste regels is dat voor het houden van een vergadering er tenminste 11 Statenleden aanwezig dienen te zijn.
Toelating Statenleden
Om lid van de Staten te kunnen zijn moet de betreffende kandidaat ingezetene van Aruba zijn. Andere vereisten zijn dat betrokkene de Nederlandse nationaliteit bezit, de leeftijd van 21 jaar heeft bereikt en niet door een rechterlijke uitspraak uitgesloten is van het kiesrecht.
Nadat de verkiezingsuitslag door het hoofdstembureau is vastgesteld, overleggen de gekozen Statenleden hun geloofsbrieven aan de Staten. Met ‘geloofsbrieven’ wordt een tweetal documenten aangeduid, te weten de kennisgeving van de voorzitter van het hoofdstembureau aan betrokkene dat hij is gekozen en een bericht van ontvangst van de voorzitter van het hoofdstembureau naar aanleiding van de aanvaarding van het beoogde Statenlid van de uitverkiezing. Het onderzoek van de geloofsbrieven heeft vooral betrekking op het nagaan of het kandidaat-Statenlid geen functie heeft, die met het Statenlidmaatschap onverenigbaar is. Ondermeer lid zijn van de Raad van Advies of van de Algemene Rekenkamer alsmede waarnemend Gouverneur, minister, rechter of actief dienend ambtenaar zijn, worden als ‘incompatibiliteit’ aangemerkt. Daarenboven geldt dat net als bij de ministers er geen al te nauwe familierelaties mogen bestaan tussen de Statenleden. Na toetsing van de geloofsbrieven en het afleggen van de eed bij de Gouverneur zijn de Statenleden officieel beëdigd en kunnen zij met hun werkzaamheden beginnen.
Huidige Statenleden
Thans bestaat de Staten uit de volgende leden:
| Naam | Specifieke functie | Behorende tot |
| Dhr. Pauldrick François Teodoric Croes | Voorzitter der Staten | A.V.P. |
| Dhr. Christiaan Gerard Dammers | Ondervoorzitter der Staten | A.V.P. |
| Dhr.Gervais Rene Herdé | Fractie Leider | A.V.P. |
| Mw. Clarisca Nereida Velasquez | A.V.P. | |
| Dhr. Alexander Ferdinand Tromp | A.V.P. | |
| Dhr. Alfred Marlon Sneek | A.V.P. | |
| Dhr. Norman C. Roos | A.V.P. | |
| Dhr. Donald Raymond Rasmijn | A.V.P. | |
| Mw. Desiree Croes | A.V.P. | |
| Dhr. Melvin Atanacio Tromp | A.V.P. | |
| Mw. Lorna Casandra Varlack | A.V.P. | |
| Dhr. Juan David Elias Yrausquin | A.V.P. | |
| Dhr. Candelario A.S.D. Wever | Onafhankelijk | |
| Mw. Marisol J. Lopez geb. Tromp | Onafhankelijk | |
| Mw. Evelyna C. Wever geb. Croes | M.E.P. . | |
| Dhr. Edison Briesen | Fractieleider | M.E.P. |
| Dhr. Arondino R. B. Croes | M.E.P. | |
| Dhr. Juan E. Thijsen | M.E.P. | |
| Mw. Melvin Wyatt geb. Ras | Onafhankelijk | |
| Mw. Xiomara J. Ruiz geb. Maduro | M.E.P. | |
| Dhr. Andin C.G. Bikker | P.D.R | |
| Mw. Mr. Jacqueline A. Bastien-Sherman | Griffier |
Ontslag Statenleden
Een Statenlid kan te allen tijde zijn ontslag indienen. Als gevolg van dit ontslag wordt door het hoofdstembureau de procedure gestart om een kandidaat voor de open gevallen plaats in de Staten aan te wijzen. In de meeste gevallen zal de volgende kandidaat op de lijst van de betreffende partij hiervoor in aanmerking komen. Een Statenlid kan niet gedwongen worden om ontslag te nemen. Is hij eenmaal gekozen dan behoort de Statenzetel hem toe. Ondanks het feit dat het Statenlid als lid van een partij een verkiezingscampagne heeft gevoerd en ook door de partijorganisatie is gesteund, is het Statenlid in persoon gekozen. Ook als hij eenmaal Statenlid is, is hij niet gebonden aan de partijstandpunten. Bij het indienen van zijn ontslag kan hij zijn zetel ter beschikking van de partij stellen. Echter, het is ook mogelijk dat hij, met behoud van zetel, aansluit bij een ander partij. Een laatste mogelijkheid is dat hij zich opstelt als eenmansfractie in de Staten. Verblijft een eenmaal gekozen Statenlid langer dan acht maanden achtereen in het buitenland, dan vervalt het Statenlidmaatschap.
Commissies
Voor een bepaald aantal onderwerpen zijn door de Staten per zittingsjaar commissies ingesteld. De onderwerpen komen meestal overeen met de portefeuille van een ministerie. Van alle partijen die vertegenwoordigd zijn in de Staten worden een of meer Statenleden afgevaardigd om zitting te nemen in een dergelijke commissie. Een beperkt aantal Statenleden heeft dus zittingen in een vaste commissie. Het kan voorkomen dat een Statenlid zitting heeft in meerdere vaste commissies.
Parlementaire onschendbaarheid
Voor een Statenlid geldt dat alles wat gedurende vergaderingen naar voren wordt gebracht, geen aanleiding kan geven tot strafvervolging. Hetzelfde geld voor geschreven en overhandigde stukken gedurende de vergadering. Zelfs de Officier van Justitie is niet bevoegd om te handelen in geval van beledigingen van mede Statenleden of andere personen. Statenleden zijn dus immuun tijdens de officiële uitoefening van hun functie, als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Belangrijk is op te merken dat in geval dat uitspraken die buiten de vergaderzaal worden gedaan, de parlementaire onschendbaarheid niet van toepassing is.
Voorzitter
Nadat de Staten in de nieuwe samenstelling met de werkzaamheden zijn begonnen, wordt uit hun midden een voorzitter en een ondervoorzitter benoemd. De ondervoorzitter vervangt de voorzitter bij diens afwezigheid. De verkiezing van deze functionarissen vindt plaats nadat hiertoe voor elk apart door de Staten een voordracht is gedaan. Elke voordracht bevat de namen van de twee Statenleden. De benoeming geschiedt door middel van een landsbesluit.
Griffie (Secretariaat)
De griffier heeft de leiding over het secretariaat en wordt door de Staten benoemd. De griffier mag geen Statenlid zijn. De griffier is dus de secretaris van de Staten. De taken van de griffier zijn:
- Opstellen van de agenda’s van Statenvergaderingen;
- Het bekendmaken van de agenda’s van de Statenvergaderingen;
- Het notuleren van de Statenvergaderingen;
- Het verzorgen van het archief;
- Het in alle opzichten administratief ondersteunen van de Statenleden.
Ook heeft de Staten een bibliotheek die onder leiding staat van de griffier.
Externe relaties
Elk jaar komen delegaties van de parlementen van de drie delen van het koninkrijk bijeen. Dit wordt de ‘tripartiet bijeenkomsten’ genoemd. Afwisselend worden deze bijeenkomsten in een van de drie landen gehouden. Voor Aruba geld dat de delegaties zijn samengesteld uit Statenleden, die lid zijn van de vaste commissies interparlementaire contacten.
In 1964 is in Lima het “Parlamento Latino Americano” (Parlatino) opgericht. Van dit parlement kunnen alle Zuid-Amerikaanse landen lid worden met een democratisch regeringsvorm. De enige landen uit het Caribische gebied die door de Parlatino zijn uitgenodigd zijn de Nederlandse Antillen en Aruba.
Via het koninkrijk is Aruba betrokken bij het interparlementaire wereldwijde organisatie I.P.U. (International Parlementary Union). Deze interparlementaire kontakten vallen onder de buitenlandse betrekkingen en vormen dus een koninkrijksaangelegenheid. Aruba wordt door het Koninkrijk in de gelegenheid gesteld een toehoorder naar de I.P.U. vergaderingen te sturen.
