Onderwijsvernieuwing
Primair Onderwijs (PRIEPEB) | Voortgezet Onderwijs "Ciclo Basico" (SHA) | Voortgezet Onderwijs "Ciclo Avansa" (SHA) | Taalbeleid
Primair Onderwijs (PRIEPEB)
De innovatie in het Arubaanse Primair Onderwijs is veelzijdig en bestrijkt een scala van innovatie-thema’s. Binnen de Afdeling Planning en Beleid van Directie Onderwijs wordt met input van theoretische en praktische deskundigen allerlei deelbeid ontwikkeld op verschillende onderwerpen. Dit beleid wordt vervolgens na een besluitvormingsproces door scholen ingevoerd met ondersteuning van een aantal betrokken afdelingen binnen de Directie Onderwijs en het IPA. Het projectbureau PRIEPEB is via een Ministeriële Beschikking belast met de coördinatie van alle vernieuwingen die in het kleuter-, basis en speciaal onderwijs plaatsvinden.
Strategisch plan
Het projectbureau PRIEPEB heeft eind jaren 90, in een gezamenlijk proces met alle mensen en instanties in het primair onderwijs een strategisch plan ontwikkeld. Met dit plan is de toenmalige Minister van Onderwijs akkoord gegaan. Het plan heet: "Un Bon Enseñansa Basico: Condicion pa un miho futuro; Plan Strategico 1999-2008" en is naar alle partners in het onderwijs verzonden. Enige exemplaren zijn nog ter inzage beschikbaar op het projectbureau. Het Strategisch Plan 1999-2008 vormt tot op heden het overkoepelende vernieuwingsbeleid waaraan het projectbureau uitvoering geeft.
Professionalisering van leerkrachten
Een zeer belangrijke factor voor het slagen van vernieuwingen in de klassen en op de scholen voor primair onderwijs is de houding, de kennis en de kunde van de leerkracht. In een samenwerkingsverband tussen de Afdeling Begeleiding van het Directie Onderwijs en de Afdeling Nascholing van het Instituto Pedagogico Arubano (IPA) wordt een veelheid aan professionaliseringstrajecten aangeboden op allerlei gebieden. Elke school bepaalt binnen de nationale richtlijnen voor de vernieuwing zijn eigen professionaliseringstraject. Scholen geven zelf aan hun schoolbestuur en hun ouders door op welke dagen de professionaliseringsdagen op hun school plaatsvinden.
Schoolbegeleiding
Elke school gaat door haar eigen vernieuwingsproces en wordt daarbij begeleid door een innovatiefacilitator. De groep innovatiefacilitatoren voor het onderwijs heet FACINEA, wat staat voor FACilitadornan di INnovacion den Enseñansa na Aruba. FACINEA vormt een onderdeel van de Afdeling Begeleiding van Directie Onderwijs.
Leerlingenzorg
Al voordat het projectbureau PRIEPEB de innovatie in het Primair Onderwijs begon te coördineren, is de Afdeling Begeleiding begonnen met het invoeren van nieuwe zorgstructuren in de school om alle kinderen zowel in de klas op te kunnen vangen als daar waar nodig extra hulp te kunnen bieden. De nieuwe leerlingenzorgstructuren in de scholen zijn erop gericht vroegtijdig leer- en ontwikkelingsproblemen bij kinderen te onderkennen en te verhelpen om op die manier het oplopen van al te grote achterstanden zo veel mogelijk te voorkomen.
Nationaal Curriculum
Een wezenlijk onderdeel van de vernieuwingen in het primair onderwijs vormt het curriculum wat er op school aangeboden wordt, dus datgene wat de kinderen op school leren. Daarbij wordt er meer en meer naar gestreefd dat vakken niet los van elkaar staan maar in relatie met elkaar en daar waar mogelijk geïntegreerd aangeboden worden. Het nieuwe curriculum moet uitgaan van de Arubaanse context en voorbereiden op wereldburgerschap, moet meer gebruik maken van moderne technologieën en moet aansluiten bij nieuwe pedagogische en didactische praktijken. Binnen de Afdeling Curriculumontwikkeling zijn per vakgebied deskundigen bezig om vast te stellen wat kinderen dan zouden moeten kunnen en hoe ze dat zouden moeten leren in de Arubaanse context. Ze ontwikkelen daarbij Arubaanse eindtermen en leerlijnen per vakgebied.
Materiaal-ontwikkeling
Om het curriculum in de scholen te kunnen veranderen moet vaak nieuw materiaal ontwikkeld worden. Dit wordt gedaan door een team van leerkrachten die binnen de afdeling Curriculumontwikkeling van de Directie Onderwijs werkzaam zijn en zich gespecialiseerd hebben op het gebied van materiaalontwikkeling.
Taalbeleid
Het belangrijkste instrument voor het leren vormt de taal. Het is daarom in de meertalige Arubaanse context van groot belang een goed taalbeleid te voeren in het onderwijs waardoor alle kinderen optimaal kunnen leren en meer dan één taal als instrument leren gebruiken voor het leren. Hiertoe is in 2002 een nota geschreven met de naam: "Habri Porta pa Nos Drenta", waarin een meertalig onderwijsmodel wordt beschreven. Om dit meertalig model in de scholen te kunnen invoeren zijn verschillende condities nodig. Het creëren van deze condities is in handen van een speciaal daartoe opgerichte projectgroep binnen Directie Onderwijs, het Proyecto Idioma.
ICT
Een andere pijler van de vernieuwingen in het Primair Onderwijs is de invoering en het gebruik van moderne Informatie- en Communicatie Technologieën (ICT). Deze technologieën brengen een scala aan nieuwe mogelijkheden voor zowel de inhoud van datgene wat kinderen op school leren, als voor de manier waarop het onderwijs is georganiseerd als de structuur waarmee het onderwijs wordt ondersteund. Om al deze mogelijkheden te introduceren in het dagelijkse leven van de school is voor dit onderdeel van de vernieuwing een nieuwe projectgroep opgericht binnen Directie Onderwijs, het Proyecto ICT.
Incorporatieprogramma
Vanaf de immigratiegolf in de jaren 80 van de vorige eeuw, is het aantal buitenlandse kinderen dat instroomt in het onderwijs ook in grote mate toegenomen. Scholen hebben allerlei nieuwe programma’s en aanpakken ontwikkeld om kinderen die nieuw zijn op Aruba en in het Arubaanse onderwijs te helpen om zich aan te passen en optimaal gebruik te kunnen maken van hun onderwijskansen. Om de verschillende incorporatieprogramma’s te coördineren heeft Directie Onderwijs een Coördinatiepunt Incorporatieprogramma aangesteld.
Informatie- en Documentatie-centrum
In oktober 2006 heeft het projectbureau PRIEPEB een informatie- en documentatiecentrum opgericht onder de naam CIDI (Centro di Informacion y Documentacion pa Innovador). Dit centrum dient als centraal punt om informatie over allerlei innovatieonderwerpen te verspreiden. Door het organiseren van allerlei uitwisselingsactiviteiten wil het centrum een cultuur stimuleren van continu op de hoogte blijven van informatie over diverse vernieuwingsthema’s. Naast het verspreiden van informatie is het CIDI ook een instantie die vernieuwingen die plaatsvinden in het Arubaanse (primair) onderwijs vastlegt. Het CIDI verzorgt dus de documentatie vanaf de eerste ideeën van een vernieuwing tot aan de concrete realisering van de vernieuwing in de praktijk. Iedereen die meer informatie wil over de vernieuwingen die plaatsvinden in het (primair) onderwijs is van harte welkom op het CIDI.
Voor meer informatie gelieve contact op te nemen met het Projectbureau PRIEPEB.
Voortgezet Onderwijs "Ciclo Basico" (SHA)
In augustus 2004 is het nieuwe Agemeen Voortgezet Onderwijs (AVO) van start gegaan met de tweejarige Ciclo Basico. De leerlingen van de basiscyclus ervaren vanaf augustus 2004 meer variatie in vakken en werkwijze, betere begeleiding bij het studeren, meer aandacht voor 'leren om toe te kunnen passen' dan 'uit het hoofd leren', en het uitgangspunt voor alle vakken is de Arubaanse situatie in relatie tot het mondiale.
De belangrijkste veranderingen
- Alle AVO-leerlingen zullen voor 2 jaar naar de Basiscyclus gaan;
- Nieuw curriculum bestaande uit 6 nieuwe vakken (Papiamento, Algemeen Sociale Wetenschappen, Natuur & Techniek, Persoonlijke Vorming, Kennis der Geestelijk Leven, Cultuurlijke en Kunstzinnige Vorming) en 7 bestaande vakken (Nederlands, Engels, Spaans/Frans, Wiskunde, Informatiekunde, Lichamelijke Opvoeding, Studiebegeleiding);
- Nieuwe boeken;
- Activerende werkvormen;
- Intensievere begeleidingssysteem;
- Nieuwe toetsvormen.
Structurele verandering in het AVO
In de toekomst zal de Basiscyclus bestaan uit een heterogene tweejarige periode voor alle avo-leerlingen.
Voor meer informatie gelieve contact op te nemen met het Projectbureau SHA.
Voortgezet Onderwijs "Ciclo Avansa" (SHA)
In augustus 2004 is het nieuwe Algemeen Voortgezet Onderwijs (AVO) van start gegaan met de tweejarige Ciclo Basico. In 2006 volgt de invoering van de vernieuwde bovenbouw: de Ciclo Avansa voor MAVO, HAVO en VWO.
Ciclo Avansa MAVO duurt 2 jaar en Ciclo Avansa HAVO en VWO duren respectievelijk 3 en 4 jaar na de Ciclo Basico.
Het doel van Ciclo Avansa
In de Ciclo Avansa gaat men door met de ontwikkelingen die gestart zijn met de Ciclo Basico zoals een brede algemene vorming van de leerling uitgaande van de Arubaanse situatie, een betere begeleiding van de leerling op verschillende gebieden en meer variatie in vorm van lesgeven om alle leerlingen actief te betrekken. Daarnaast moet de Ciclo Avansa de garantie geven voor een goede aansluiting op het vervolg onderwijs zowel op Aruba als in het buitenland.
Een profiel
Een profiel is een groep vakken die met elkaar te maken hebben en die een leerling kiest om daarmee een bepaalde vervolgstudie te doen. Een belangrijk verschil met het oude vakkenpakket is dat de profielen van tevoren zijn vastgesteld. De leerling heeft een beperkte vrije keuze.
Het derde leerjaar
Om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de keuzemogelijkheden, zullen de leerlingen van alle drie de schooltypen (mavo, havo en vwo) in het derde leerjaar alle examenvakken krijgen naast vakken zoals Loopbaanoriëntatie en Informatiekunde.
Deze vakken zijn:
Nederlands, Papiamento, Engels, Spaans, Individu en Samenleving, Lichamelijke Opvoeding, Culturele en Kunstzinnige Vorming, Loopbaanorientatie, Informatiekunde, Wiskunde, Economie/ Management en Organisatie, Geschiedenis, Aardrijkskunde, Biologie, Natuurkunde, Scheikunde.
Het schoolbestuur besluit over de inhoud en plaatsing op de lesrooster van het vak Godsdienst.
Het vierde leerjaar
Aan het einde van het derde leerjaar kiest een leerling een profiel. In het vierde jaar zal een leerling les krijgen in de vakken van het gemeenschappelijk deel (iedereen krijgt deze verplichte vakken) en het profieldeel (vakken naar eigen keuze). In totaal krijgt een leerling 9 of 10 vakken (mavo) en 10 of 11 vakken (havo/vwo). Daarnaast kunnen leerlingen ook een extra vak kiezen.
Het gemeenschappelijk deel
Het gemeenschappelijk deel bestaat uit een vaste groep vakken en is gericht is op de algemene en persoonlijke vorming die nodig wordt geacht voor het functioneren in de samenleving.
Het gemeenschappelijk deel is verplicht voor alle leerlingen. De vakken van het gemeenschappelijke deel zijn:
Nederlands, Engels, Papiamento, Individu en Samenleving, Lichamelijke Opvoeding, Culturele en Kunstzinnige Vorming.
De profielen
Mavo, havo en vwo kennen drie profielen:
- profiel natuurwetenschappen;
- profiel mens- en maatschappij wetenschappen;
- profiel humaniora.
Profielvakken Wiskunde*** en 2 keuzes uit:
| Profielvakken Wiskunde*** en 2 keuzes uit:
| Profielvakken Wiskunde***, Culturele en Kunstzinnige Vorming en 2 keuzes uit:
|
* Voor mavo geldt het als 1 vak
** Het gaat hierbij om een uitgebreider vak dan in het gemeenschappelijk deel
*** Wiskunde profielspecifiek
Daarnaast kiest de leerling één keuzevak uit een van de vakken die in het programma voorkomt. Dit mag ook een vak buiten het gekozen profiel zijn.
Voor meer informatie gelieve contact op te nemen met het Projectbureau SHA.
Taalbeleid
De vernieuwing van het basisonderwijs op Aruba richt zich op verschillende gebieden, zo ook op een nieuw taalbeleid voor het nieuwe primaire onderwijs. "Proyecto Idioma den Enseñansa" is opgericht in juni 2005 voor de duur van vijf jaar met als doel:
- Formuleren van een coherent taalbeleidsplan voor het onderwijs;
- Ondersteuning van het proces om te komen tot implementatie van het taalbeleidsplan;
- Zorgdragen voor de nodige voorwaarden voor de implementatie van het onderwijstaalbeleid voor het primair onderwijs en de eerste twee jaren van het voortgezet onderwijs.
Het nieuwe taalbeleid voor het primair onderwijs
Het is een multilinguaal taalmodel, dat rekening houdt met de Arubaanse context en mogelijkheden. De basis is moedertaalonderwijs in het Papiamento en daarnaast vanaf de 4-jarige leeftijd de vreemde talen Nederlands, Engels en Spaans als vak. Eerst als familiarisatie en later meer in de vorm van systematische instructie.
Het model is gebaseerd op:
- De rechten van het kind: (UNESCO, 1953:11) ”It is axiomatic that the best medium for teaching a child to read is his mother tongue. Psychologically, it is the system of meaningful signs that in his mind works automatically for expression and understanding. Sociologically, it is a means of identification among the members of the community to which he belongs. Educationally, he learns more quickly through it than through an unfamiliar linguistic medium”.
- Pedagogische en didactische argumenten: Uitgaan van het kind, van wat het weet, wat het beheerst, wat zinvol is voor het kind. Goede beheersing van de moedertaal is de basis van alle algemene ontwikkeling, zinvol leren lezen en ook voor het leren van nieuwe talen.
- Leerpsychologische argumenten: Leren komt tot stand door interactie tussen leerkracht en leerling en leerlingen onderling. Het kind leert via taal en internaliseert wat het leert via taal. Een goede beheersing van de instructietaal is daarom een “must” voor cognitieve ontwikkeling.
- Democratische argumenten: De verdeling naar thuistaal van de schoolpopulatie (Censo 2000): Papiamento 66%, Spaans13%, Engels8%, Nederlands 6%en een andere taal 4%.
- Het belang van de verschillende talen voor het vervolgonderwijs, de arbeidmarkt en participatie van de Arubaanse burger in de regio en in de wereld.
Publicaties in het Papiamento
Belangrijke voorwaarden voor de implementatie van het nieuwe taalmodel zijn o.a. voldoende leesmateriaal voor het kind dat in het Papiamento heeft leren lezen en referentiemateriaal in het Papiamento.
Kinderliteratuur en informatieve kinderboeken
Deze projectgroep heeft ook tot taak zorg te dragen voor de nodige publicaties in het Papiamento. Het betreft grotendeels vertaling van zorgvuldig geselecteerde boeken uit verschillende delen van de wereld. Daarnaast wordt op kleinere schaal ook originele kinderboeken in het Papiamento uitgegeven. Er is gekozen om de nadruk te leggen op vertaling, omdat op deze wijze in een korte tijdspan meer gepubliceerd kan worden.
Referentiemateriaal Papiamento
Zowel de leerkracht als de leerling heeft behoefte aan het raadplegen van woordenlijsten, woordenboeken, vaktermenlijsten, grammaticahandboeken etc. Er zijn verschillende producten in uitvoering ter versterking van het Papiamento als instructietaal.
Verkoop
Hoewel het grootste gedeelte van de publicaties direct aan de scholen wordt geleverd, wordt altijd een deel ervan via de boekhandels aan het publiek te koop aangeboden.
Voor meer informatie gelieve contact op te nemen met Proyecto Idioma.
