Rampenbestrijding
Algemeen | Orkaan | Alarmnummers | Rampenplan | Rampenbeheersing | Noodopvang
Algemeen
Een ramp is een gebeurtenis die heeft geleid tot een zodanige ernstige verstoring van de algemene veiligheid, dat het leven en de gezondheid van vele burgers bedreigd worden of de kans bestaat dat er veel materiële schade aangericht kan worden.
Een ramp kan zich op Aruba voordoen als gevolg van bijvoorbeeld orkanen, grote branden, zware ongelukken in de zeehavens en op de luchthaven.
Bij een ramp is een gecoördineerde inzet van diensten en organisaties op verschillende vakgebieden een vereiste.
Om alles in goede banen te leiden is het Bureau Rampenbestrijding het centrale punt van coördinatie en informatie. Dit bureau is ook belast met het verzorgen van de voorlichting. Zo is er een brochure in diverse talen uitgegeven waarin tips worden gegeven en welke maatregelen u moet treffen vóór en na een oorkaan.
Het Bureau Rampenbestrijding is betrokken bij alle rampen op Aruba.
Het komt ook voor dat er een crisissituatie op Aruba kan ontstaan.
Onder een crisis wordt verstaan: een ernstige verstoring van de basisstructuren dan wel aantasting van fundamentele waarden en normen van het maatschappelijke systeem.
Van een crisis is in het algemeen sprake als het voortbestaan van iets in het geding is. Een crisis wijkt op een aantal punten af van een ramp.
Orkaan
Algemeen | Voorzorgsmaatregelen | Alarm | Tijdens een orkaan | Na een orkaan
Algemeen
Een orkaan is een tropische depressie met doorstaande stormwind van kracht 12 (orkaankracht) op de schaal van Beaufort, die men het vaakst tegenkomt in de gebieden tussen de keerkringen, maar niet te dicht aan de evenaar.
Een orkaan ontstaat uit een tropische depressie. Er is bij het ontstaan van een orkaan of tropische storm een lage drukgebied aanwezig. Een tropische depressie is een lage drukgebied met de volgende twee kenmerken:
- De depressie heeft een gesloten, concentrische circulatie. Deze geeft op satellietfoto’s een spiraal- of schijfvormig beeld. Deze concentrische circulatie is in alle lagen van de atmosfeer aanwezig. Bij lage drukgebieden van de gematigde zone kan de continuïteit van de circulatie worden onderbroken door fronten en is dan niet meer echt concentrisch.
- De depressie vertoont convectie. Dit is een zichzelf stimulerend fenomeen van het verdampen en condenseren van relatief warm zeewater. Zeewater verdampt en stijgt op. Deze damp condenseert (het gaat regenen) en daarbij komt energie vrij. Deze energie doet de lucht opstijgen, waardoor de luchtdruk daalt, de nog aanwezige waterdamp afkoelt. Deze condenseert (het gaat harder regenen) en er komt energie vrij, waardoor de luchtdruk verder daalt (het gaat harder waaien).
Deze convectie is de belangrijkste energiebron van een tropische depressie. Eenmaal boven land wordt de kracht snel minder. Stijgt de windsnelheid waarmee een tropische depressie gepaard gaat boven windkracht 8, dan spreekt men van een tropische storm en krijgt deze een naam. Als een tropische storm 64 knopen (windkracht 12) bereikt, dan verandert de naam van deze entiteit, afhankelijk van de locatie op aarde. In de Atlantische Oceaan en het oostelijk deel van de Grote Oceaan spreekt men van een orkaan. Het woord is afkomstig van “Huracan” de naam van de God van de wind en vernietiging bij Indianen in het Caribische gebied. In Azië spreekt men bij hetzelfde verschijnsel van een taifoen of cycloon.
Het meest opvallende kenmerk van een orkaan is het wolkenvrije oog waar dalende luchtbewegingen optreden. Het oog heeft een diameter van 30-50 km en is op satellietbeelden gewoonlijk goed te zien. De luchtdruk is in het oog het laagst. Rondom het oog bevindt zich een “muur” van actieve bewolking; daar gaat de lucht met snelheden van 100-150 km per uur omhoog. Aan het aardoppervlak direct onder de “muur” treden de hoogste windsnelheden op. Aan de bovenzijde op zo’n 18 km hoogte, stroomt de lucht met bewolking weer spiraalsgewijs naar buiten. Daardoor vormt er zich aan de bovenkant van de orkaan een kap van ijswolken, die eveneens op satellietbeelden markant zichtbaar is.
Direct buiten de “muur” bevinden zich regenbanden die evenwijdig aan de wind naar het centrum toe lijken te spiraliseren. Deze banden zijn 5-50 km breed en 100-300 km lang. Ze veroorzaken neerslagintensiteiten van 25 mm per uur of meer over een klein oppervlak, ongeveer 10% van het totale gebied waar de orkaan het laat regenen.
Wie zich in een orkaan bevindt merkt dat het oog overtrekt aan de plotselinge afnemende wind, en de zon die ineens door de wolken breekt. Uiteraard duurt dit hooguit een uurtje, waarna de orkaan met volle kracht uit de ander richting zal blazen. Op zee is een oog zeer gevaarlijk vanwege de hoge golven, die uit alle richtingen komen.
Het orkaanseizoen in het tropische gedeelte van de Atlantische Oceaan en het Caribische gebied begint per 1 juni en eindigt op 30 november. Jaarlijks komen ongeveer 10 tropische stormen tot ontwikkeling. Van deze tropische stormen groeien 6 tot orkanen. De levensduur bedraagt gewoonlijk 5 – 10 dagen, maar is soms veel langer. In de maanden augustus, september en oktober zijn de maanden waarin zich de meeste tropische stormen en orkanen ontwikkelen. De ABC eilanden bevinden zich in een zone in het Caribische gebied waar weinig orkanen voorkomen. Uit statistieken is echter gebleken dat één keer in de eeuw de eilanden getroffen zijn door een orkaan. Dit is voorgekomen in 1605, 1784 en 1877. Gedurende de afgelopen eeuw en tot nu is het nog niet voorgekomen. Het is echter wel bekend dat de effecten van de “orkanen van de eeuw” ons eiland zwaarder hebben getroffen dan de effecten van de orkanen Hazel (1954) en Ivan (2004).
De gevaren als gevolg van een orkaan zijn:
- Door vloedgolven, die zes meter hoog kunnen worden, ontstaat er bij de kust overstromingen;
- Overvloedige neerlag meer landinwaarts, kan plotseling opkomende overstromingen teweeg brengen (doorbraak van dammen, rooien treden buiten hun oevers);
- Zeer harde winden die alles vernietigt wat los en niet stevig genoeg vast zit.
Door deze gevaren moet er rekening worden gehouden met stroomonderbreking, onderbreking van de watervoorziening, wegvallen van communicatie en vervoer.
Voorzorgsmaatregelen
Voor uw eigen veiligheid en die van uw gezin is het hebben van een schuilplaats in uw eigen huis de beste oplossing.
Maar als het huis:
- Te dicht aan de kust, op een laag gelegen gebied staat;
- Bij regenval regelmatig onder water staat;
- Op een laag gelegen gebied in de buurt van een rooi en of dam staat;
- Van eenvoudig constructie of kwetsbaar is;
- Een woonkeet of van soortgelijke constructie is;
Dan moet u vandaag nog met uw gezin afspreken om, in geval van een orkaan, waar u gaat verblijven. Bijvoorbeeld bij familie, vrienden of kennissen.
Als vóór of gedurende de orkaan, de autoriteiten u aanraden om uw huis te verlaten, moet u meteen deze aanbevelingen opvolgen. De aanbevelingen zijn gebaseerd op informatie van de intensiteit van de orkaan en de effecten die het zal hebben voor de buurt of omgeving waarin u woont.
Beveilig uw huis en zorg dat het in goede staat van onderhoud verkeert en dat het zo veel mogelijk bestand is tegen orkaan.
Hier volgen enkele tips:
- Controleer uw verzekeringspapieren en gaat na of uw huis verzekerd is tegen wind- en waterschade (verzekering tegen de gevolgen van een orkaan);
- Zorg dat de constructie van het dak goed verankerd is aan de ringbalk en aan de kolommen;
- Herstel alle daklekkages;
- Bestrijd en verhelp alle problemen met termieten;
- Zorg dat alle deuren en ramen goed sluiten;
- Alle takken boven het dak verwijderen;
- Houd uw tuin of terras vrij van losse en gevaarlijke voorwerpen; zoals stukken hout, zinkplaten, flessen en blikken.
Voor noodgeval moet u zorgen dat u altijd de volgende artikelen in huis heeft.
- Een complete eerstehulpdoos;
- Een draagbare radio AM/FM van goede kwaliteit;
- Voldoende noodverlichting (zaklantaarn) en kaarsen;
- Lucifers en een blikopener;
- Voldoende plastic of kartonnen bekers, borden, plastic messen, vorken, lepels en keukenpapier;
- Voldoende toiletpapier en vuilniszakken;
- Gereedschappen, spijkers, plakband (2”) en voldoende stevige houten platen (triplex) of zinken platen, liefst op maat gezaagd, klaar om uw glazen deuren en ramen mee te bedekken. U moet zorgen dat de deuren en ramen die bloot staan aan de wind aan de straatkant en/of open terrein afgedekt kunnen worden.
In uw huis moet er een schuilplaats zijn. Deze schuilplaats kan een kamer, ingebouwde kast of badkamer van beperkte afmetingen zijn. Liefst zonder ramen of een klein raampje en een stevige deur. Het raampje moet u aan de buitenkant stevig afdekken met een houten plank of een zinken plaat. De schuilplaats moet wel comfortabel genoeg zijn voor u en uw gezin.
Bij nood moet u alles wat van glas en scherp is uit deze schuilplaats verwijderen. Vervolgens voorziet u de schuilplaats van een paar matrassen, een complete eerstehulpdoos, een draagbare radio en een zaklantaarn. De schuilplaats wordt gebruikt in extreme noodgevallen bijvoorbeeld als tijdens een orkaan een ruit stuk gaat en dat de wind en regen vrijspel krijgen en dat glas en alle soorten voorwerpen in uw huis rondvliegen. U kan uw gezin in veiligheid brengen door naar de schuilplaats te gaan.
Alarm
Om te kunnen bepalen welke maatregelen u moet nemen in geval van een orkaan zijn er alarmfasen. Wordt Aruba door een orkaan bedreigd dan zijn er 2 officiele alarmfasen:
- Alarm tot waakzaamheid (Hurricane Watch);
- Alarm tot waarschuwing (Hurricane Warning).
Bij het afkondigen van een alarm tot waakzaamheid, houdt dit in dat binnen 48 uur ons eiland zich in een orkaansituatie kan bevinden. Deze alarmfase blijft van kracht tot dat het gevaar is geweken of totdat de autoriteiten overgegaan zijn tot het afkondigen van alarmfase 2, alarm tot waarschuwing.
Alarmfase 2, alarm tot waarschuwing, houdt in dat binnen 36 uur een orkaan ons eiland zal bereiken. Er dient rekening te worden gehouden met windsnelheden van meer dan 119 km per uur en dat de zeeconditie aan onze kusten heel erg slecht zal zijn. Er moet rekening worden gehouden met zeer harde windstoten, zware regenval en overstromingen.
Bij alarm tot waakzaamheid (Hurricane Watch) waarbij Aruba binnen 48 uren in een orkaansituatie zal kunnen zijn, moet u rekening houden met de volgende punten.
- Houdt u zich regelmatig op de hoogte van de ontwikkelingen door middel van de officiële berichten via de website van de overheid; www.overheid.aw, radio, televisie en kranten. Geef geen aandacht aan geruchten;
- Vul de tank van uw auto(‘s);
- Zorg voor voldoende medicijnen voor dagelijks gebruik;
- Koop voldoende ingeblikte en of gedroogde levensmiddelen en water in flessen;
- Koop voldoende eten voor uw huisdieren;
- Koop plastic of kartonnen borden en bekers, plastic messen, vorken en lepels;
- Schaf extra batterijen aan voor de radio, zaklantaarn of noodverlichting;
- Sla extra brandstof in voor de generator en of voor de stormlampen;
- Zorg dat de gasflessen vol zijn;
- Neem voldoende contant geld op voor gebruik na de orkaan;
- Zorg voor houten planken (triplex) of zinken platen voor het afdekken van ramen en deuren;
- Zorg voor voldoende plakband (2”) om de ruiten van ramen en deuren af te plakken;
- Zorg voor gereedschappen, spijkers, zeil, touwen of kabels;
- Maak uw terras, patio, balkon en tuin vrij van losse artikelen zoals hout, zinkplaten, tuingereedschappen, bloempotten, losse planten en tuinmeubilair.
Bij de officiële afkondiging van de waarschuwing voor orkaan (Hurricane Warning), alarmfase 2, waarbij Aruba binnen 36 uur geconfronteerd zal worden met een orkaan, wordt u aangeraden om naar de officiële nieuwsuitzendingen via de radio te luisteren. Als u van plan bent om tijdens de orkaan in uw eigen huis te blijven dan is het nu het moment om zonder uitstel met de eerste voorbereidingen te beginnen.
Bij alarmfase 2, moet u ten aanzien van buiten uw huis de volgende maatregelen nemen.
- Verwijder alle antennes van radio en televisie;
- Kleine schotelantennes verwijderen en grote schotels naar boven richten;
- Bedek eerst alle deuren en ramen van glas die blootgesteld zijn aan de wind. Maak gebruik van stevige houten planken of zinken platen. Daarna alle andere deuren en ramen van glas afdekken;
- Zet auto(‘s) en boot(en) met trekker in de garage of parkeer ze ver van bomen en elektriciteitsmasten;
- Laat de lucht uit de banden van de trekker ontsnappen en vul de boot met een beetje water voor meer stabiliteit;
- Bewaar alle chemische stoffen, kunstmest en andere giftige materiaal op een veilige plaats;
- Zet het water in het zwembad lager en doe er extra chloor in;
- Verwijder alle kokosnoten uit de bomen die dicht bij het huis staan;
- Bind alles wat los is en die buiten blijven staan stevig vast. Bijvoorbeeld gasflessen, vuilnisbakken, regentonnen, tuinhuisjes en kantoren voor de verkoop van loterijen;
- Maak patio, tuin, balkon of porch vrij van alle losse artikelen zoals (hang)decoraties en hangpotten;
- Bedek en verstevig de huisdierhokken. Als het mogelijk is zet ze binnen;
- Ontkoppel alle elektrische installaties die buiten zijn zoals pompen en verlichting:
- Voor noodelektriciteit is een kleine generator voldoende om een ijskast of een vrieskast aan te kunnen laten staan. Doe de nodige voorbereidingen voor het gebruik van de generator goed en bewaar de extra brandstof op een veilige plaats. Deze kleine generator nooit op het elektrische net van uw huis aansluiten.
Ten aanzien van de laatste voorbereidingen bij alarmfase 2 die u binnenshuis moet treffen zijn de volgende aanbevelingen van toepassing.
- Zet de thermostaat van uw ijskast en of vrieskast op maximum. Verhoog uw reserve ijsvoorraad;
- Zorg voor 3 dagen watervoorraad voor u en uw gezin. Houd er rekening mee dat een persoon dagelijks ½ gal. water per dag kan drinken;
- Drinkwater of om er mee te koken, dient bewaard te worden in afgesloten containers. Deze containers moet u eerst met chloorwater steriliseren, nadat ze goed droog zijn kunnen ze gevuld worden met water;
- Water voor algemeen gebruik bijvoorbeeld om te wassen, kunnen bijvoorbeeld bewaard worden in emmers, teilen en pannen;
- Rangschik uw levensmiddelen (droog of ingeblikt) die niet gekoeld hoeven te worden en bewaar ze op een veilige plaats;
- Verzegel uw kostbaarheden, zoals foto’s, sieraden en belangrijke documenten in stevig plastic (ziplocks) en bewaar ze dan op een veilige plek;
- Ontkoppel alle elektronische apparatuur zoals muziekinstallatie, televisie, computer e.d. Zet ze in stevig plastic en bewaar ze op een veilige plaats;
- Glazen ramen en deuren die niet van buiten afgedekt zijn, moeten van binnenuit afgeplakt worden in de vorm van een X;
- Sluit de gordijnen of laat de zonweringen naar beneden voor extra bescherming. Een zwaar kleed of deken kan ook goede diensten doen;
- Verwijder alle losse artikelen in huis, zoals schilderijen, pronkstukken, vazen, lampen en losse gebruiksartikelen in de keuken. Bewaar deze spullen op een veilige plaats;
- Overtuig u zelf dat alle ramen en deuren goed afgesloten zijn en indien nodig alle gaten en kieren dichtplakken;
- Zet een brandblusapparaat klaar of twee emmers met zand om een eventuele brand te kunnen blussen.
Wanneer u klaar bent met alle voorgenoemde voorbereidingen, biedt dan uw hulp aan de buren, in het bijzonder aan families die het niet zo breed hebben, ouderen en gehandicapten.
Als u om een of andere reden uw huis moet verlaten, moet u de volgende maatregelen nemen.
- Sluit elektriciteit-, water- en gastoevoer af. Neem alle voorzorgsmaatregelen om uw huis beschermd achter te laten;
- Zorg dat u een kleine koffer heeft met alle benodigdheden om uw verblijf elders zo aangenaam mogelijk te maken. Zoals schone kleding, handdoek en spullen voor persoonlijke verzorging;
- Neem uw kostbaarheden, zoals sieraden, geld en belangrijke documenten mee;
- Neem uw huisdier(en) mee of laat ze achter bij andere mensen;
- Laat de buren weten dat u het huis gaat verlaten;
- Laat de kennis(sen) of de familie waar u gaat verblijven weten dat u uw huis gaat verlaten en dat u onderweg bent. Ga tijdig weg en het liefst bij daglicht;
- Rij voorzichtig, rij niet door gebieden die overstroomd zijn en probeer zo snel mogelijk op uw eindbestemming te komen;
- Als u te voet gaat, steek geen rooien of waterstromen over die hoger zijn dan uw knieën.
Tijdens een orkaan
Op het moment dat een orkaan Aruba heeft bereikt en over ons eiland heenraast moet u de volgende aanbevelingen zeer ten harte nemen.
- Luister naar de radio voor de officiële nieuwsberichten;
- Raak niet in paniek en gebruik geen alcoholhoudende drank;
- Gebruik de telefoon alleen in noodgevallen;
- Is er veel schade aan uw huis, controleer of de elektriciteit afgesloten is;
- Blijf binnen en als u het nodig acht of wordt de situatie erger, ga dan met uw gezin naar uw schuilplaats;
- Blijf ver van glazen deuren en ramen;
- Verlaat uw huis niet, behalve als het dreigt onder te lopen. U bent veiliger in een schuilplaats in een huis waarvan het dak is weggerukt, dan dat u en uw gezin door wind, regen en rondvliegende scherpe voorwerpen op zoek gaan naar een andere schuilplaats;
- Als ineens de wind gaat liggen en zelfs de zon door de wolken doorbreekt, is het mogelijk dat het oog van de orkaan over Aruba trekt, waarna ineens de orkaan met volle kracht uit de andere richting zal blazen dat gepaard gaat met zware regenval;
- Verlaat uw huis of schuilplaats niet tot dat de autoriteiten via radio hiervoor toestemming hebben gegeven.
Na een orkaan
Nadat de orkaan voorbij is getrokken is het raadzaam dat u de volgende aanbevelingen opvolgt.
- Zoek informatie via radio en overtuig u zelf dat het gevaar is geweken. Volg alle instructies van de autoriteiten stipt op;
- Alleen in noodgevallen de telefoon gebruiken en houd de gesprekken kort;
- Bij ongeluk of ziekte, zoek hulp bij de dichtstbijzijnde medische post;
- Bij onderbreking van de watervoorziening of is er een te kort aan water, gebruik alleen water uit flessen als drinkwater of om te koken. Is er geen water uit fles beschikbaar, het te gebruiken water altijd eerst koken;
- Bij stroomonderbreking, beperk dan het openen van de ijskast en/of vrieskast;
- Maak eerst dat voedsel op dat snel bederft;
- Gaat na wat de structurele schade aan huis en installaties is en beperk de gevaren;
- Ten behoeve van de verzekering en het claimen van schade moet u de schade zo goed mogelijk vastleggen door foto’s en of video-opnamen te maken. Door omstandigheden kan de schadeopname door de verzekering vertraagd worden;
- Na de orkaan, kan het rond uw huis en op straat heel erg gevaarlijk zijn. Er liggen veel glas, spijkers, splinters en scherp metaal overal verspreid. Wees voorzichtig, let op de kinderen;
- Wees voorzichtig voor laaghangende elektriciteitskabels en die op straat en of in het water liggen. Door onbeschermd in het water te stappen is er een grote kans op elektrocutie;
- Controleer bij de buren of alles wel in orde is;
- Ga niet onnodig rondrijden, voor u bekende straten kunnen ondergelopen zijn en kunnen heel gevaarlijk zijn doordat er diepe kraters kunnen zijn ontstaan die u niet kunt zien;
- Als uw aanwezigheid niet noodzakelijk is, vermijd de plaatsen waar hulp wordt aangeboden. Samenscholing en verkeersopstopping verhinderen het werk van de hulpdiensten.
De dagen (en weken) na een orkaan is een periode dat mentaal heel moeilijk en hard is om de gevolgen onder ogen te kunnen zien en er doorheen te komen. Laat de verwoestingen om u heen, de gemakken en de faciliteiten, die u tijdelijk kwijt bent, niet ontmoedigen. Materiaal is te vervangen, een mensenleven is belangrijker.
Opmerking
In de Verenigde Staten van Amerika waar een orkaan aan land gaat, vinden massale evacuaties plaats omdat daar het fenomeen “storm surge” zich voordoet. Dit zijn vloedgolven, die tot zes meter hoog kunnen worden. Inhammen kunnen het vloedgolfeffect nog versterken. Deze vloedgolven veroorzaken overstromingen die veel schade aanrichten en het verlies van veel mensenlevens eisen.
In het Caribische gebied kan een orkaan een overstroming aan de kust veroorzaken maar niet in die mate zoals in de Verenigde Staten van Amerika. In Aruba is er dan ook geen reden voor een massale evacuatie.
Alarmnummers
In spoedgevallen is het belangrijk dat de politie, brandweer of de ambulance zo snel mogelijk worden gewaarschuwd. Dat kan door de een van de onderstaande alarmnummers te bellen.
- Algemene alarmnummer 911
- Ambulance 911
- Brandweer 911
- Politie (via centrale post) 911
- Politie Oranjestad 100
- Politie San Nicolas 104
- Politie Noord 107
- Politie Santa Cruz 105
- Ziekenhuis 527 4000
- Medisch Centrum San Nicolas 524 8833
Rampenplan
Informatie is nog niet beschikbaar gesteld.
Rampenbeheersing
Informatie is nog niet beschikbaar gesteld.
Noodopvang
Informatie is nog niet beschikbaar gesteld.
